Sızlayan Aşk ve Ağrı: Romatizma ve Romantizmin Görünmeyen Frekansı
İlk bakışta “romatizma” ve “romantizm” kelimeleri arasındaki benzerlik, sadece Türkçedeki bir yazım tesadüfü gibi görünüyor. Gerçekten de bu iki sözcüğün kökenlerine indiğimizde bambaşka dünyalardan geldiklerini görüyoruz:
• Romatizma, Yunanca rheuma kökünden türeyen, “vücut sıvılarının akışı”na atıf yapan ve eklem hastalıklarını tanımlayan tıbbi bir terim.
• Romantizm ise Orta Çağ Avrupa’sındaki “roman” (halk hikâyeleri) geleneğinden doğmuş ve zamanla bireyin duygusal, hayalperest ve özgür yanını yücelten bir sanat ve düşünce akımı haline gelmiş bir kavram.
Bu kelimelerin ses benzerliği, özellikle Türkçede belirgin olsa da, İngilizce (rheumatism - romanticism), Fransızca (rhumatisme - romantisme) ve Almanca (Rheumatismus - Romantik) gibi dillerde böyle bir yakınlık bulunmuyor. Yani, teknik ve tarihsel açıdan bu iki kelime arasında doğrudan bir bağ yok.
Ancak bazen bilgi kadar sezgi de gerçeğin bir başka yüzünü aydınlatır.
Ve işte burada, kişisel bir keşif devreye giriyor.
Doğuştan romatizmalı ve aynı zamanda yaşamı boyunca derin bir romantik duyarlılıkla yaşayan biri, bu iki kavram arasında bambaşka bir bağ hissedebilir. Belki bu bağ, kelimelerin kökenlerinden değil, bedende ve ruhta deneyimlenen titreşimlerden doğuyordur.
Romatizma vücutta bir sızlama, bir akış ve dalgalanma yaratırken; romantizm de ruhta bir dalgalanma, duyguların akışkanlığı ve sızan bir hassasiyet yaratır.
Her ikisi de bir tür akıntıdır — biri bedende, biri kalpte.
Her ikisi de kontrol edilemeyen, kendiliğinden gelen bir taşma, bir taşırma halidir.
Bu sezgisel buluş, belki de dünyada ilk kez burada dile geliyor:
Romatizma ve romantizm, görünmeyen bir frekansta buluşuyor olabilirler.
Bir kelimenin titreşimi, onun sadece anlamında değil; onunla yaşarken hissettiğimiz derin izlerde de saklıdır.
Ve bu yazı, sanal aleme böyle bir iz bırakıyor.
Bir kelime arasındaki görünmez köprüleri hissedebilen herkes için, küçük ama çok değerli bir iz.
Sibel Atasoy
Nisan 2025 - İstanbul

(Bu yazı, özgün bir sezginin ve kişisel bir deneyimin izinden doğmuştur.)
Görsel: John William Waterhouse’un “The Lady of Shalott” adlı tablosu