Bana kalırsa burada esas düşünülmesi gereken konu, yarış tahminlerinin ardındaki mantık ve tahminleri yapan kişilerin mantıksal tutarlılıklarına odaklanmaktan ziyade, bu durumun insan psikolojisi ve algısı üzerine nasıl etkide bulunduğudur. Ama yine de sorulara geri dönecek olursak, farklı bir açıdan bakmayı deneyelim.
Öncelikle, herkesin tahminini ardışık olarak ele alırsak:
- Alper'in tahmini (Burçin Candan iki sıra üstte olacaktır), Burçin, Alper, Can şeklinde bir sıralama ihtimaline işaret eder.
- Burçin'in tahmini onun üçüncü olduğu, yani hayal edelim ki Derin, Burçin, Can sıralaması gibi bir şeye işaret edebilir.
- Can'ın tahmini Derin'in birinci olması.
- Derin'in tahmini Burçin'in ikinci sırada olması yani Derin, Burçin, bir diğeri sıralaması olabilir.
- Erkut'un tahmini ise Can Alper'den üç sıra aşağıda yani belki Erkut, Alper, Can diye bir şey bu duruma uygun olabilir.
Sadece bir tahmin doğru olacaksa, diğer tahminlerle çelişmek zorunda kalacaktır. Vurgulamak gerekir ki sadece bir kişinin kesin doğruyu bilmiş olması, diğerlerinin mevcut önermelerle çelişmesi gerektiği anlamına gelir.
Şimdi sırayla tahminleri ele alalım, yalnız doğru olan tahmini hesaba katalım:
Derin'in tahmini doğruysa Burçin ikinci olur. Buna göre yarış sıralaması Derin - Burçin - Alper, Can ya da Erkut şeklinde düzenlenmeli. Bu senaryoda, diğer tahminlerin hepsi yanlış hale gelmekte ki geri kalan konfigürasyonla bu mümkündür.
Bu doğrultuda Derin'in tahmini tek doğru tahmin olarak kalıyor. Bu durumda Derin'in birinci olduğunu görebiliyoruz. Derin yarışın lideri olup Burçin ikinci oldu. Demek ki, ödül de ona gider!
Ancak, tüm bu durumun gerisinde yatan basit bir bilim- felsefe yaklaşımı var: Algılarımız bizi yanıltabilir ve bu tahmin farkındalık, bazen yanılabilir zihnimizi yansıtabilir. Bu tarz düşünme metodları, zekice tasarlanmış bulmacaları anlamada ve çözmede hatta olan biteni analiz etmede nadir bir araç olabilir; ne çelişkilidir ki, aynı zamanda çözümsüzlük de yaratır.
Sonuçta, daha geniş perspektiften bakmak gerekirse, bu tahminler belki de öncelikle insanların kendilerini ve rakiplerini nasıl tamamen farklı görebildiklerinin bir yankısıdır ve belki de bu çeşit tahmin ve çelişki döngüsü hayatımızın farklı başka alanlarında nasıl düşündüğümüz sorununda da kendini gösterir. Bu gibi metaforik çıkışlarla düşünce dünyamıza farklı bir bakış açısı kazandırabiliriz.
#yarış #mantık #farkındalık