Türkiye’de özellikle 1980 sonrası hızlanan sınıfsal hareketlilik, yeni bir görünürlük kültürü üretti: ekonomik sermaye yükseldi ama kültürel sermaye her zaman aynı hızda gelişmedi. Bunun sonucu olarak statü, yaşanan bir şey olmaktan çıkıp sergilenen bir şeye dönüştü.
Bugün görgüsüzlük yalnızca kabalık değil; sahip olduklarını sürekli ilan etme ihtiyacı. Marka, düğün, tatil, masa, ilişki, çevre… Her şey sınıfsal kanıta dönüşüyor.
Bourdieu’nün diliyle burada bir ‘habitus’ çatışması var. Kişi yeni bir sınıfsal alana giriyor ama davranış kodları, zevki, dili ve sosyal refleksleri hâlâ eski dünyanın izlerini taşıyor. Bu yüzden yeni statüye “ait olmak” yerine, ait olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Sınıf atlamak başka, kültürel olarak yerleşmek başka. Para statü sağlayabilir ama görgü, ölçü, estetik ve içsel güven daha yavaş oluşur. En görünür olan bazen en yerleşik olan değildir.
Bourdieu’de habitus, insanın parayla bir günde satın alamayacağı şeylerin toplamı gibi düşünülebilir: konuşma biçimi, zevkler, beden dili, görgü, ilişki kurma tarzı, neyi “doğal” bulduğu, hangi ortamda nasıl davranacağını sezebilmesi… Bunlar yıllar içinde aile, eğitim ve sosyal çevreyle oluşur.
Bu yüzden ekonomik olarak çok hızlı yükselen biri, yeni bir sınıfa maddi olarak girebilir ama o sınıfın kodlarına hemen yerleşmeyebilir. İçeride aidiyet hissi oluşmadığında, bunu dışarıdan kanıtlama ihtiyacı artabilir: daha görünür marka, daha gösterişli mekân, daha büyük düğün, daha fazla sergileme…
Para size statü kazandırabilir; habitus ise o statüyü bağırmadan taşıyabilme biçimidir. Aidiyet içselleştikçe gösterme ihtiyacı azalır.