Kenan, idealist bir öğretmen ve aktivist olmayan sol görüşlü biridir. Evlidir ve bir çocuğu vardır, ancak evliliğinde mutsuzdur. Kenan, ülkenin içinde bulunduğu politik çalkantılarla ve kendi içsel dünyasıyla sürekli bir çatışma halindedir. Siyasi ideallerine bağlı kalmaya çalışırken, kişisel hayatında da büyük bir boşluk ve huzursuzluk yaşar.
Kenan'ın hayatı, Günsel ile karşılaşmasıyla tamamen değişir. Günsel, genç, güzel ve enerjik bir kadındır. Günsel de sol görüşlü, politik ve devrimci biridir.
Kenan, Günsel ile karşılaştığında, onunla güçlü bir duygusal bağ kurar. Günsel, Kenan'ın hayatına yeni bir anlam ve heyecan katar. İkili arasındaki ilişki, derin bir aşk hikayesine dönüşür.
Kenan içten içe işçi sınıfının ve halk yığınlarının devrim yapabileceklerinden kuşkuludur. Bu kuşkusunu ve inançsızlığını yüksek sesle dile getirmese de sevdiği kadının bu “sonuçsuz kalacak” kavgada olmasındansa yanında olmasını tercih eder. Bir yandan şikayetçidir, sistemin değişmesini ister ancak istediği bir mucizedir; hiçbir şey yapmaz, sadece bekler. Kitapta farklı kutupları temsil eden iki kişi de (Rasim ve Baba) Kenan’a farklı amaçlarla yazmasını öğütler.
Aslında Kenan düşündüğünden daha devrimci biridir. Sadece mevcut otoriteye düzene karşı ciddi korkuları vardır ve Birinci şubede yediği iki tokat bu korkuların travmatik kaynağı olur çıkar.
Bu korkuları da onun idealleri uğrunda harekete geçmesine, birşeyler yapmasına engel oluşturur durur.
Bu korkularına rağmen Kenan’ın hayatında iki karşıt gücün sürekli çekiştiğine şahit oluruz kitap boyunca. Birincisi Kenan’ın asi ruhu sürekli onu sıradan muteber bir vatandaş olarak, düzene ram olmuş biri olarak yaşamasına engel oluşturur. Kenan içten içe sürekli birşeyler yapmanın peşindedir. Düzenin ve birşeylerin değişeceğine hem inanıyor hem de inanmamaktadır. Öte yandan derin korkuları ise onu sıradan vatandaşliğin derinliklerine iten en büüyk kaynağıdır. Kitapta sürekli Kenan’ın kendi kendini eleştirip yargıladığı dialoglarla karşılaşırız. Bu haline Kenan da çok kızmaktadır, ne ki elinden de bir şey de gelmemektedir. Kenan bir kısır döngünün girdabına düşmüştür. Devrime muhtaç adeta sanki bir ülke değilmiş de Kenan’ın ta kendisi imiş gibi.. Kenan rahat bir yaşamın konforu ve korkuları ile ideallerinin ve aşkının arasında sıkışmış gibidir; Kenan’a bir çıkış lazımdır ama nasıl?...
Buraya kadar kitabın genel değerlendirmelerine rast geliriz. Kenan aydın küçük burjuva olarak eleştirilir, sürekli yazmaktan imtina ettiği için de Oblomovculukla da itham edilir. Tüm zaaflari ve çelişkileriyle bir anti kahramandir.
Yalnız bu noktadan sonra bu yazımla birlikte Kenan değerlendirmelerinin doğrultusu bi miktar değişecektir. Kenan’ın herşeye rağmen Günsel aşkı onu çok daha sahici bir hayata yaklaştırmıştır. Tüm zaaflarına ve bağımlılıklarına rağmen o aşkına bağlı kalmak için kendince büyük bir çaba harcamıştır.
Belki de Günsel, Kenan’ın kısır döngüden kurtuluş yolunun ilk işaret fişeğiydi. Sadece basit bir tutkudan öte olarak.. ne ki bunu devrimci bir istenç ve irade ile taçlandırabilseydi..
Alışılmadık yol her zaman egonun seçimi değildir. Bazen hayat gerçekten de bilinmeyen bir geçit açar.
Kenan’ın trajedisi gercekte dürtülerini dinlemesi değildi; esasen onların kaynağını yeterince ayırt edememesiydi denebilir. Bazı seçimleri onu daha sahici bir hayata yaklaştırırken bazıları onu bağımlılık ve düşkünlüklerinin içine çekmiştir. <yada belki de aynı dürtü, hem kurtuluşa hem de düşkünlüklerin içine çekebilme potansiyelinde olmasıydı..>
( bu gercek Aşk miydi yoksa? Kimbilir.. biz buna hiç yumuşatmadan sadece bir dürtü diyelim şimdilik.)
Her nasılsa Kenan’ın çaresi onun beklediği işaretin bu kez ‘dürtü’ kılığında gelmiş olmasıydı. O bu izi takip ederek çaresinin de izini sürdü denebilir. Ne var ki düşkünlükleri ve kişisel önemliliği (gururu vs) onu kendi trajedisine de hazırladı.
Aynı işaret (burada dürtü) bastırılmış bir arzudan doğabilirken kimi kez de derin bir sezgi’den doğabilir.
Hakikate ait ses ile kişisel önemliliğin sesini ayırabilmek.. ve bunu yaparken dürtüleri de gerektiğinde düşman ilan etmeden.. Çünkü hayatımıza dair önemli, devrimci bir işaret ‘dürtü’ kılığında da gelmiş olabilir.
İnsanın en zor devrimi içinde konuşan ses/işaretlerin hangisinin doğruya bir çözüme; hangisinin ise kendi kişisel önemliliğine, düşkünlüklerine ait olduğunu ayırt edebilmesinde.. Kenan’ın da trajedisi burada başlayıp bitti belki de..
İz sürücünün ustalığı sadece işaretlerin peşinden gitmesinde değil; aynı işaretin içinde hakikati, korkuyu ve kişisel önemliliği birbirinden ayırabilmesindedir.
Kenan'ın asıl trajedisi, işaretin yokluğu değil; onu taşıyabilecek bütünlüğü, istenci ve direnci kuramaması olabilir.
Bilincin dönüşümü ve evrimi belki de insanın hayatında karsilasabiilecegi en devrimci eylemdir... Bir gün tek başına kalmak erkle buluşmanın ilk randevusu da olabilirdi.
Marifet kaynağı ustaca ayırt ederek iz sürmede yeterince derinleşmede’ ve buna uygun düşecek bir istenc gelistirmede olmalı.. diye bitireceğim.