Burada önemli bir başka nokta da akla güven meselesinin sadece natüralist için sorun olmamasıdır. Aklımızın güvenilirliğini tamamen dışarıdan kanıtlamaya çalışmak zaten mümkün değildir; çünkü böyle bir kanıtlama girişiminde bile yine aklımızı kullanırız. Eğer en başta akla hiçbir şekilde güvenemeyeceğimizi kabul edersek, sadece natüralizm değil, teizm de dahil olmak üzere bütün felsefi argümanlar çöker. Teist de Tanrı’nın varlığına, vahye, ahlaki sezgilere veya mantıksal çıkarımlara inanırken kendi bilişsel yetilerini kullanır. Dolayısıyla insan aklına temel düzeyde bir güven, her dünya görüşünün başlangıç koşulu gibidir.
Bu bakımdan teizm de otomatik olarak daha güvenli bir pozisyona yerleşmez. Tanrı’nın var olduğunu kabul etmek, insan aklının güvenilir olduğunu tek başına garanti etmez. Bunun için ayrıca Tanrı’nın bizi aldatmak istemediği, bize hakikate ulaşabilecek yetiler verdiği, bilişsel hatalarımıza sınırsız biçimde izin vermediği ve evrimsel süreci güvenilir biliş üretecek şekilde yönlendirdiği gibi ek varsayımlar gerekir. Bunlar teist çerçevede savunulabilir; fakat kendiliğinden ispatlanmış değildir. Yani natüralist bilişsel güvenilirliği açıklamak zorundaysa, teist de kendi açıklamasını ayrıca temellendirmek zorundadır.
Bana göre Plantinga’nın argümanı bu yüzden natüralizmi çökerten bir argüman olmaktan çok, natüralizme yöneltilmiş ciddi bir meydan okumadır. Bu meydan okuma önemlidir; çünkü bize insan aklının kökeni ile güvenilirliği arasındaki ilişkiyi düşünmeye zorlar. Ancak Plantinga’nın vardığı sonuç fazla güçlüdür. Evrimsel süreçlerle ortaya çıkan bir zihnin, sırf bu yüzden hakikate ulaşamayacağını ya da kendi inançlarını otomatik olarak geçersiz kılacağını söylemek aceleci bir sonuçtur. Daha dengeli bir pozisyon şöyle kurulabilir: İnsan zihni evrimsel süreçlerle ortaya çıkmış olabilir. Bu zihin kusursuz değildir; hatta birçok sistematik hataya açıktır. Fakat çevrede başarılı davranış üretmek çoğu zaman çevreyi doğruya yakın temsil etmeyi gerektirdiği için, evrimsel süreçlerin belli ölçüde güvenilir bilişsel yetileri desteklemesi şaşırtıcı değildir. Üstelik insan aklı, bireysel düzeyde sınırlı olsa bile, bilimsel yöntem ve toplumsal eleştiri yoluyla kendisini düzeltebilir. Bu nedenle natüralizm, aklın güvenilirliğini zorunlu olarak baltalamaz.
Epifenomenalizm bu tartışmada önemli bir ara başlıktır; çünkü Plantinga’nın eleştirisini en güçlü hâline yaklaştırır. Eğer zihinsel içerikler davranış üzerinde hiçbir rol oynamıyorsa, doğru inançların seçilim tarafından desteklenmesi gerçekten sorunlu hâle gelir. Fakat natüralizmin tamamını epifenomenalizmle özdeşleştirmek doğru değildir. Natüralist, zihinsel durumların fiziksel temelli olmakla birlikte nedensel olarak etkili olduğunu savunabilir. Böyle bir anlayışta inançların doğruluğu, organizmanın çevreyle başarılı ilişki kurmasında rol oynayabilir.
Sonuç olarak ben Plantinga’nın argümanını güçlü bir soru olarak görüyorum, ama kesin bir çürütme olarak görmüyorum. Evet, evrim hakikati doğrudan amaçlamaz. Fakat bu, hakikate yakın temsillerin evrimsel olarak önemsiz olduğu anlamına gelmez. Evet, düşünceler fiziksel süreçlere dayanıyor olabilir. Fakat bu, onların anlam ya da doğruluk değeri taşımasını engellemez. Evet, insan aklı hataya açıktır. Fakat bu, onun tamamen güvenilmez olduğu anlamına gelmez. Ve evet, epifenomenalist bir natüralizm Plantinga karşısında daha savunmasız kalabilir; fakat natüralizm zorunlu olarak epifenomenalist olmak zorunda değildir. Bu yüzden natüralizm, kendi kendini zorunlu olarak baltalayan bir görüş değildir. Plantinga’nın argümanı natüralisti önemli bir açıklama yapmaya zorlar; fakat natüralistin buna verebileceği makul ve güçlü cevaplar vardır. Bana göre en güçlü cevap da şudur: Evrim, hakikati soyut bir ideal olarak seçmez; fakat dünyayı yeterince doğru temsil eden bilişsel sistemler, çoğu durumda daha başarılı davranışlar ürettiği için seçilim tarafından desteklenebilir. Zihinsel durumların fiziksel temelli olması da onların nedensel olarak etkisiz olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle evrimsel bir zihnin güvenilirliği imkânsız ya da düşük ihtimalli değil, belirli sınırlar içinde oldukça anlaşılabilir bir durumdur.